Mimari seviyede düşünür. Gerektiğinde teknik ayrıntıya iner.

Mimariye kod yazmayı bıraktığım için geçmedim.

Meslek hayatım yazılım ve veritabanı mühendisliğiyle başladı. Gereksinimleri tanımladım, veri yapıları tasarladım, C++ ile sistemler geliştirdim, dağıtık veri sunucuları ve analiz platformları üzerinde çalıştım. Bu temel daha sonra sistem mühendisliği, çözüm mimarisi, güvenlik ve kurumsal mimari sorumluluklarına dönüştü.

Bu nedenle mimariye çıktığımda teknik ayrıntıyı geride bırakmadım. Mimariyi, teknik ayrıntıdan kaçmak için değil, ayrıntılar arasındaki ilişkiyi ve karar etkisini görünür kılmak için kullanıyorum.

Mimari seviyede düşünür. Gerektiğinde gereksinime, veri modeline, sisteme ve teknik ayrıntıya iner.

Misyon-kritik savunma sistemlerini yalnızca mimari şemalarda görmedim.

HAVELSAN’daki 17 yıllık görevimin önemli bölümünde büyük ölçekli askerî ve havacılık yazılım sistemlerinde yazılım ve sistem mühendisliği yaptım; teknik ekipleri yönlendirdim. Open Skies gözlem uçağı görev sistemi ile Türkiye, Pakistan ve Güney Kore hava kuvvetleri için geliştirilen Elektronik Harp Test ve Eğitim Sahası projelerinde gereksinimden tasarıma, C++ geliştirmeden sistem teslimatına kadar çalıştım.

Dağıtık veri sunucuları, üç boyutlu uçuş görev izleme, zaman serisi analiz platformları ve coğrafi bilgi sistemleri geliştirdim. Türkiye ve Pakistan’daki askerî sahalarda; İsrail ve Güney Kore’deki proje ortamlarında müşteri ve mühendislik ekipleriyle doğrudan çalıştım. Daha sonraki bir yıllık ABD görevim bu deneyimi çok uluslu program ve kapabilite mimarisi seviyesine taşıdı.

Bu ayrıntılar bir proje kataloğu oluşturmak için değil, mimari yaklaşımımın kod, veri, gereksinim, sistem entegrasyonu ve saha teslimatı üzerine kurulduğunu göstermek için önemlidir.

Mimari kararın sahadaki yazılımı, sistemi ve görevi nasıl etkilediğini bilirim.

Bir kontrolün adı ile sistemde nasıl çalıştığı aynı şey değildir.

HAVELSAN’da CISO sorumluluğu üstlendim; bilgi güvenliği yönetim sistemi, risk, olay yönetimi, güvenlik farkındalığı, politika ve prosedür geliştirme çalışmalarını yürüttüm. ISO 27001 ilk belgelendirme ve gözetim süreçlerinde çalıştım. Daha sonra ASELSAN’da altı büyük BT alanını kapsayan CIS Controls tabanlı dönüşümde kontrol boşluklarını kurumsal yetenek, süreç, teknoloji ve mimariyle ilişkilendirdim.

Hava boşluklu ortamlar, bilgi akışı kısıtları, veri erişim yönetişimi ve sınıflandırma gibi konular bana aynı dersi tekrar öğretti:

Bir kontrolün gerçekten var olup olmadığını adı değil, sistemdeki işleyişi ve bıraktığı kanıt gösterir.

Akademiye mühendislikten kaçmak için değil, daha iyi soru sormak için girdim.

Doktora ve doçentlik çalışmalarım makine öğrenmesi, veri madenciliği ve siber güvenlik ekseninde ilerledi. Özellikle sınıflandırma başarısının nasıl ölçüldüğü, performans ölçüleri ile metriklerin nasıl adlandırıldığı ve yüksek bir skorun ne kadar sağlam yorumlanabileceği üzerine çalıştım.

Bu araştırma hattı, üretimde karşılaştığım ölçüm problemlerini farklı görmeme yardımcı oldu.

AI sistemini ölçmek kolay olabilir. Doğru şeyi ölçtüğünüzden emin olmak daha zordur.

AI başarısı model katmanından ibaret değildir.

Global SaaS ve kapalı alan konum teknolojileri ortamında, mekânsal analiz ve programlamaya dayalı kural tabanlı uzman sistemler geliştirdim. Gerçek üretim ortamında her ay 2.000’den fazla kat planını işleyen otomasyonun; alan bilgisini, veri dönüşümünü, mikroservisleri, geri bildirim döngülerini ve insan düzeltmelerini birlikte yönetmesi gerekiyordu.

Daha sonra veri hazırlama, mekânsal etiketleme, kalite kontrol, etiketleme kılavuzu ve görsel ya da LLM tabanlı modellerin karşılaştırılması gibi AI çalışmalarını koordine ettim.

Bu deneyim bana şunu netleştirdi:

AI başarısı model katmanından ibaret değildir. Veri, ölçüm, hata örüntüsü ve sistem sınırı birlikte değerlendirilmelidir.

Mühendislikten teknik iddiaya. Teknik iddiadan tekrar kanıta.

AR-GE projelerini yalnızca raporlayan tarafta bulunmadım. Üç TÜBİTAK TEYDEB 1501 projesini koordine ettim, Innovate UK başvuru çalışmalarında teknik koordinasyon yürüttüm ve beş verilmiş ABD patentinde ortak mucit olarak yer aldım.

Birleşik Krallık AR-GE çalışmalarında teknik ilerleme, belirsizlik ve çözüm girişimlerini mühendislik gerçekliğinden teknik iddiaya taşıyan anlatıların hazırlanmasına katkı verdim. Daha sonra ayrı bir teknik inceleme çalışmasında aynı yönü tersine çevirmek gerekti: hazır teknik iddiaları yıllar önceki Jira kayıtlarına, Git ve pull request izlerine, haftalık AR-GE notlarına, mimari çizimlere ve test kayıtlarına yeniden bağlamak.

Mühendislikten teknik iddiaya. Teknik iddiadan yeniden kanıta.

Disiplinler kariyerimde yan yana durmuyor. Birbirlerini besliyor.

Haziran 2026’da tamamladığım, ABD’deki bir yıllık çok uluslu savunma görevimde veri ve anlamsal modelleme ile başlayan çalışma; bilgi akışı mimarisi, gereksinim izlenebilirliği, yetenek ve program mimarisi, bağımlılık analizi ve karar görünümlerine kadar uzandı. Bir yandan on binlerce kaydın neyi temsil ettiğini ayrıştırırken, diğer yandan program seviyesinde gereksinim, yetenek, mimari görünüm ve bağımlılık ilişkilerini ele aldım.

Canbek’i bu nedenle tek bir hizmet etiketi etrafında kurmadım.

Çalışma alanım çoğu zaman sorunun disiplinler arasında kaybolduğu yerdir.

Teslimatın değeri, müşteri ekip çalışmaya devam ettiğinde ortaya çıkar. Bu nedenle kullanılan modelin, karar mantığının, teknik sınırın ve izlenebilirlik yapısının devredilebilir olmasına önem veririm.